Leukippos Kimdir? (İ.Ö. 460-370) İlk Atom Teorisi

Leukippos Miletosludur. Sonraları Abdera’ya göçmüştür. Onun asıl ilgi alanı “temel madde”dir. Bu alanda yepyeni bir bulguya ulaşmıştır. Leukippos’a göre temel madde bir değildir. Çoktur. Gözle görülmeyen küçük parçacıklardır. Bunlara “AThomos” der. A-Thomos, Yunanca’da kesilemez, kırılamaz demek.

Atomların hepsi aynı boydadır ama biçimleri farklıdır. Örneğin ruh ve ateş atomları yuvarlaktır.
Atomları kimse var etmemiştir. Onlar hep vardırlar. Hiç değişmeyecek, yok da olmayacaklardır.
“Leukippos suyun donduğunda bambaşka bir cisim olduğunu ama eridiğinde yine su olduğunu gördü.
Bu geçişlerde suyun özünün hiç değişmediği yargısına vardı. Belki de su değişmez parçacıklardan oluşuyordu. Ve değişim yalnızca bu parçacıkların uzaydaki düzenlenişlerindeki
değişimdi.” (Maxwell, Einstein… 1998:67)
Kuşadası düşünürlerinde, ilk zamanlarda temel madde bir tekti. Anaxagoras’la sayısı çoğaldı. Leukippos’ta ise hemen hemen günümüz atom teorisini anımsatan bir gelişme oldu. Doğruya daha da yaklaşıldı.

O dönemlerde Ege’de Tanrı’nın, evreni yoktan yaratmış olduğunu kimse düşünmez. Ancak var olan
maddeyi birileri düzenler. Oysa Leukippos’a göre düzenleyici de yoktur.
Peki, evrendeki hareket ve oluşumları nasıl açıklamalı?
Leukippos, bunlar, hiçbir gücün isteğiyle değil, “zorunlulukla oluyor” diye yanıtlıyor. Burada nedensellik ilkesi önemli.
Leukippos’un diğer bazı görüşleri şöyle:
Görme: Dışardan gözümüze gelen akımlarla görürüz. Gözümüzden dışarıya ışınlar vs. çıkmaz (O
zamanlar öyle sanılıyordu).
Evrende, Dünya’ya en yakın gök cismi Ay’dır. Ondan sonra yıldızlar,
sonra da Güneş gelir. Evrende bizimki gibi dünyalar çoktur.

Yorum Gönder

0Yorumlar