Bakterilerin Antibiyotiği Nasıl “Yediği” Anlaşıldı

İnsanlığın zararlı bakterilere karşı antibiyotiklerle yürüttüğü mücadelenin inişli çıkışlı bir özelliği var. 

Çünkü bakteriler zamanla antibiyotiklere karşı dirençli hale geliyor. Bakteriler şimdiye kadar üretilmiş çoğu antibiyotiğe çeşitli mekanizmalar yoluyla direnç gösterdi. On yıl önceki bir keşif bakterilerin antibiyotiklere direnmek için hayli şaşırtıcı yeni bir yöntem geliştirdiğini ortaya koymuştu: Antibiyotikleri “yemek”. 

İşte yeni bir araştırmada bakterilerin bunu nasıl yaptığı ortaya kondu.

St. Louis’deki (ABD) Washington Üniversitesi’nden Gautam Dantas ve ekibi tesadüfen penisilini besin olarak kullanabilen bakteriler keşfetmişti. O zamandan beri başka pek çok toprak bakterisinin aynı şeyi yapabildiği görüldü. Dantas ve ekibi bakterilerin bunu nasıl yaptığını araştırmak amacıyla bu özellikteki dört bakteri soyunu çeşitli laboratuvar koşullarında büyüttü.

Araştırmacılar, bakteriler penisiline maruz kaldığı zaman etkinleşen genlere odaklandı ve her seferinde bir geni silerek bunun etkisini gözlemledi. Sonuçta bakterilerin penisilin üzerinde büyümeyi bir dizi enzim sayesinde başardığı ortaya çıktı.

Penisilin bakterilerin büyümesi ve çoğalması sırasında hücre duvarı oluşumunu engelleyerek etki gösterir. Bakterideki enzimlerden biri penisilinin bu etkisini durduruyor. Birkaç enzim bakterinin penisilini parçalamasında görev alıyor. On kadar enzim de bakterilerin, penisilinin parçalanması sonucu oluşan karbonlu bileşikleri besin olarak kullanmasını sağlıyor. Tüm bu enzimleri kodlayan genler zararsız Escherichia coli bakterilerine aktarıldığında bu bakteriler de antibiyotiği aynı şekilde besin olarak kullanmaya başladı. Şimdiye kadar hastalık yapıcı hiçbir bakteride bu özelliğe rastlanmadıysa da bakteriler aralarında kolayca gen alışverişi yapabildiği için bu durumun uzun sürmeyeceği düşünülüyor.

Dantes elde ettikleri bulguların araştırmacıların bakterilerin parçalayamayacağı antibiyotikler üretmesine yardımcı olmasını umuyor. Öte yandan keşfedilen enzimlerin bir şekilde doğaya karışarak antibiyotik direncine neden olma tehlikesi yaratan antibiyotik atıklarının parçalanarak temizlenmesinde faydalı olabileceği düşünülüyor.  

Yorum Gönder

0Yorumlar